YNGLŶN AG AWISS

Ar gyfartaledd, bob blwyddyn yng Nghymru, ceir tua 1167 o farwolaethau’n ymwneud ag anafiadau, 39,290 o dderbyniadau i’r ysbyty yn dilyn anaf ac o leiaf 316,957 o ymweliadau ag Adrannau Brys yn ymwneud ag anafiadau.

Adnodd allweddol i gynorthwyo gostyngiad mewn anafiadau ar draws Cymru yw System Arolygu Anafiadau Cymru Gyfan (AWISS).  Mae AWISS yn system arolygu anafiadau aml-ffynhonnell yn seiliedig ar y boblogaeth, sydd yn casglu ac yn dadansoddi data ar ffactorau risg, difrifoldeb, canlyniadau a chost anafiadau, i rymuso ymarferwyr a gwneuthurwyr polisïau atal anafiadau i wneud penderfyniadau gwybodus yn seiliedig ar y dystiolaeth. Er enghraifft, gellir defnyddio data AWISS i nodi grwpiau â risg uchel o anafiadau ac i gynorthwyo’r gwaith o gynllunio a gwerthuso ymyriadau a pholisïau yn ymwneud ag anafiadau.

Hyd at 2008, roedd AWISS yn seiliedig ar ddata adrannau brys o adrannau brys mawr yn unig. Fodd bynnag, rhoddodd datblygiad banc data ‘Cyswllt Diogel Gwybodaeth Ddienw’ (SAIL) ym Mhrifysgol Abertawe, lle mae system AWISS yn gweithredu, gyfleoedd i gynnwys setiau data ychwanegol yn AWISS, yn cynnwys: data cleifion mewnol a chleifion allanol o Gronfa Ddata Cyfnodau Gofal Cleifion Cymru (PEDW), data o ryw 80% o feddygfeydd yng Nghymru, data marwolaethau o’r Swyddfa Ystadegau Gwladol (ONS), data ar drin llosgiadau o Ganolfan Llosgiadau Cymru, a data demograffig o Wasanaeth Demograffig Cymru (WDS).

Blaenoriaeth allweddol i AWISS yw casglu, dadansoddi, a dehongli data anafiadau yn systematig, a rhannu’r canfyddiadau hyn yn rheolaidd gyda’r rheiny sy’n gyfrifol am atal anafiadau (e.e. ymarferwyr a gwneuthurwyr polisïau atal anafiadau) gyda’r nod yn y pen draw o gynorthwyo’r gostyngiad mewn anafiadau yng Nghymru.

Mae staff AWISS yn ymdrechu’n barhaus i wella ansawdd y data yn system AWISS. Mae gwella ansawdd data yn allweddol i arolygu anafiadau, am ei fod yn helpu i ddatblygu darlun mwy cyflawn a chywir o’r sefyllfa anafiadau ar draws Cymru.

Noddir AWISS gan Iechyd Cyhoeddus Cymru, sefydliad y GIG sy’n rhoi cyngor a gwasanaethau iechyd y cyhoedd sydd yn annibynnol yn broffesiynol i ddiogelu a gwella iechyd a llesiant poblogaeth Cymru.

Am wybodaeth gefndir am AWISS cliciwch yma.